Iedereen was weg van haar, Robin Liza Visser. Een jonge vrouw die er altijd van droomde om model te worden. Ze was lief, bescheiden, maar veranderde in een model van wereldklasse zodra ze voor de lens van een fotograaf stond. Wat niemand echter kon zien, was de destructieve kracht in haar hoofd waar ze elke dag tegen streed. Ze werd al vroeg gegrepen door anorexia en die ziekte werd haar uiteindelijk fataal.

De innerlijke strijd tussen haar ziekte en haar droom

Let op: dit verhaal gaat over een eetstoornis.

Robin en haar zusje Suzanne groeiden samen op in Grou. De zusjes schelen 4,5 jaar, maar dat werd nooit als een belemmering gezien. Ze konden elkaar juist veel leren. Toen Robin zeven was, kreeg ze de diagnose autisme. Een lichte vorm, waardoor haar intelligentie een normaal niveau had, maar ze zich verbaal moeilijk kon uitten, waardoor het voor haar ouders en zus lastig was om haar te doorgronden en echt te weten wat er in haar omging.

De zusjes kunnen het samen goed vinden en ze hadden niet veel woorden nodig. Ze deden spelletjes, gingen shoppen in Leeuwarden, Groningen of soms in Amsterdam en keken samen naar Hollands Next Top Model. Het gezin was een gewoon gezin, tot Mariët Buikema, de moeder van Robin, ziek werd.

HET SYNDROOM VAN EHLERS-DANLOS

Sinds de geboorte van Robin in 1996 had Mariët klachten en die verergerden na de geboorte van Suzanne vier jaar later. Het blijkt te gaan om de bindweefselziekte Ehlers-Danlos. In 2007 ging het zo hard achteruit dat Mariëts leven zich voornamelijk binnenshuis afspeelde door hevige vermoeidheid en pijn. De meisjes waren toen zes en tien. “Ze verzonnen allemaal manieren waarop we nog spelletjes konden doen. Zij gingen op de bank zitten met mijn benen over hen heen, daarover een groot dienblad en zo zaten we dan samen.”

“We voelden elkaar perfect aan. Eén blik tussen ons was genoeg en dan wist ik wat ze bedoelde”

De ziekte van Mariët gaat met ups en downs, maar de familie probeert zich er gezamenlijk doorheen te slaan. Als Robin vijftien is, doet zich een mooie kans voor. Fotograaf Ilva Stoelwinder, werkt in de modewereld en zoekt modellen. Robin voldoet precies aan de beschrijving én wil zelf dolgraag voor de camera staan.

De eerste keer dat ze naar Amsterdam gaat en over de drempel van het modellenbureau stapt, is ze verkocht. “Ze vond dat echt geweldig”, zegt Suzanne. Robin blijkt een natuurtalent en weet precies wat ze moet doen voor de camera. “Ik weet niet waar ze het vandaan had. Het was een gave,” zegt Mariët. Niet alleen haar natuurlijke manier van bewegen voor de camera valt op, ook haar intense, heldere blik vangt de kijker elke keer. Bovendien had ze een echt modellenlijf. Sterker nog, ze was aan de magere kant voor een model.

MACHTSPOSITIE

Maar anorexia is een sluipmoordenaar, die zich in stilte steeds meer ontfermd over zijn slachtoffer. Haar zus heeft het als eerst door. “Ik merkte dat ze loog over eten en over boodschappen”, vertelt Suzanne. Mariët kon vanwege haar ziekte geen boodschappen doen en hun vader Sietse was veel weg voor werk. Dus deed Robin de boodschappen. “Achteraf was het zodat zij de controle had.” Mariët vult aan. “In zekere zin had ze een machtspositie voor zichzelf gecreëerd.”

Zo kocht ze vaak biologische of gezonde producten en ongezonde dingen die op het lijstje stonden, zoals koekjes of frisdrank, nam ze niet mee. “Ze zei dat die producten niet op voorraad waren”, zegt Mariët. “En dan geloof je je dochter. Waarom zou ze daarover liegen?” Tot het Suzanne begon op te vallen. “Ze was heel lief en heel zorgzaam en dan maakte ze eten voor mij klaar, maar at zelf niets”, vertelt Suzanne.

Eenmaal geconfronteerd met haar gedrag werd Robin boos en ontkende uit alle macht de eetstoornis, maar de waarheid haalde haar fysiek in. “Ze werd steeds dunner”, zegt haar moeder. “Bij sommige shoots moesten ze van alles verzinnen zodat de kleding goed bleef zitten. Dan propten ze wc-rolletjes tussen de broekrand voor opvulling.” Tot ze bij het bureau zeiden: ‘Je bent te dun’. “Het bureau wilde alles voor haar doen, ze mocht in therapie, maar daar wilde ze niks van weten, want ze vond praten al zo moeilijk. Laat staan met een vreemde.”

PURE WILSKRACHT

In 2016 werd ze voor het eerst een week opgenomen voor sondevoeding. Het modellenwerk, dat haar zo deed opleven, was toen al een paar maanden gestopt vanwege haar te lage gewicht. “Ze wilde zo graag haar modellenwerk weer oppakken”, vertelt Mariët. “Haar wilskracht was ongelooflijk.” Als ze in 2017 voor het eerst toegeeft dat het niet goed met haar gaat, volgt er een opname van negen weken in de Ursula kliniek in Leiden. Daarna lijkt het beter te gaan met Robin, maar al na drie weken klampt de ziekte zich weer aan haar vast. “Het was zo zwaar om aan te zien”, zegt Mariët. “Je staat machteloos toe te kijken.”

Ondertussen stond het leven niet stil. Ze woonde een tijdje op een zorgboerderij, waar ze steun had aan haar medebewoners en een betrokken begeleider. De autonomie en haar eigen plekje deden haar goed, maar de strijd met haar interne worsteling gaat voortdurend door. Zolang ze niet als model mag werken, heeft ze andere baantjes bij de Jumbo, bij een sportwinkel en bij de Hema. “Ze was een harde werker”, zegt haar moeder. Maar tegelijkertijd zwakt ze af, krijgt heel beperkt eten binnen en heeft een grote bewegingsdrang.

In een laatste poging om beter te worden, initieert Robin zelf in 2018 om nogmaals in het ziekenhuis opgenomen te worden, maar na een week sondevoeding komt Robin dit keer niet meer aan. “Toen wist ik het”, zegt Mariët. “Dan wordt het niet meer beter.”

AFSCHEID NEMEN

Zeven jaar lang vecht Robin tegen de ziekte. Ze deed er alles om haar ziekte te overwinnen: gesprekken met psycholoog en psychiater, de eetgroep van de GGZ, ambulante therapie, maar geen van alle opties is de oplossing voor haar probleem. In haar laatste maanden komt Robin weer thuis wonen, bij haar moeder en zus. Maar ook haar vader, opa en oma, de begeleidster van de zorgboerderij, ooms en tantes en zelfs buren helpen mee om Robin afleiding te bieden. “Iedereen stond klaar voor ons,” zegt Mariët met glimlach. Toen eenmaal bleek dat het einde naderde, werd de begeleiding door de huisarts intenser en uiteindelijk kwam ze in aanmerking voor palliatieve sedatie. “Je wordt dan eigenlijk in slaap gebracht”, zegt Suzanne. “Dat kon gelukkig thuis.”

Makkelijk was het niet. Want de wilskracht die Robin zo typeerde, hield haar zelfs in de laatste dagen nog op de been. “De dokter zei dat het wel vijf dagen kon duren”, zegt Mariët. Uiteindelijk heeft Robin nog elf dagen geleefd. “Ze vond het zo belangrijk dat het goed met ons ging. Ze werd nog een paar keer wakker en vroeg dan of het met ons wel goed kwam.” Suzanne voegt toe: “We hebben wel vijf keer afscheid genomen. Ze wilde niet loslaten.”

NIEMANDS SCHULD

Robin was 22 jaar toen ze overleed op 28 september 2018. “Die laatste periode hebben we hele mooie gesprekken gehad”, vertelt haar moeder. “Ze werd opener en kon makkelijker praten. Alsof ze het losliet, toen ze wist dat ze zou gaan overlijden.” Robin heeft haar moeder verzekerd dat het niet haar schuld was. Dat het niemands schuld was, maar dat ze het stemmetje in haar hoofd niet kon uitzetten.